154x103Mijn passie is om hobbyfotografen de basistechnieken van fotograferen te leren en uit te legen hoe de camera werkt. De vele knoppen en instellingen op de camera zijn voor veel beginnende hobbyfotografen vaak heel verwarrend en tegenwoordig zitten er zoveel functies en mogelijkheden op een camera dat het lastig kan zijn om die allemaal te begrijpen. Het kan ook  frustratie opleveren als het verband tussen de verschillende functies niet duidelijk is en in de handleiding begrippen staan die onbekend zijn. Vaak worden de mogelijkheden van camera's daardoor maar voor een stukje gebruikt en wordt alleen met de automaatstand gewerkt. Dat is natuulijk heel  zonde. Voor iedereen die fotograferen serieus neemt is het daarom nuttig om iets van de techniek af te weten om een technisch goede foto te kunnen maken.  In verschillende artikelen leg ik de belangrijkste functies en instellingen van de camera uit.  Ik geef wekelijks fotografielessen in groepsverband en privé (zowel basis- als vervolgcursussen en workshops fotobewerken). Wil je daar meer over weten kijk dan hier.

Help, mijn camera werkt niet meer (goed)

camera 1Regelmatig wordt mijn hulp ingeroepen om een probleem van de camera op te lossen. De eigenaar merkt ineens dat zijn of haar camera niet meer doet wat er wordt verwacht. De camera staat dan wel aan maar zodra er geprobeerd wordt om een foto te maken reageert hij niet zoals gebruikelijk.Het lijkt wel of de camera een eigen leven is gaan leiden. Niet zelden wordt de camera dan als defect betitelt en sommigen fotografen overwegen om een nieuwe aan te schaffen. Maar in de meeste gevallen is er niks mis met de camera. Vaak is er per ongeluk een instelling veranderd of is een functie aan of uitgezet waardoor de camera zich plotseling anders gedraagt. Iets veranderen in de instellingen gebeurt bij de beginnende fotograaf vaak onbewust en omdat de technische kennis over de camera nog onvoldoende is om het ‘probleem’ zelf te ontdekken èn op te lossen breekt er snel een lichte paniek uit. De eerste conclusie is dan “De camera heeft de geest gegeven”. Niet geheel terecht want meestal is het een kwestie van een instelling aanpassen en alles werkt weer zoals voorheen. Natuurlijk geeft de handleiding van de camera ook oplossingen, je moet dan weer wel weten waar je naar moet zoeken. Daarom heb ik hier een paar van de meest voorkomende vragen met voor de hand liggende oplossingen opgeschreven. Dat hoeft niet in alle gevallen te betekenen dat de camera er niet de brui aan heeft gegeven maar voordat je 'm definitef afschrijft kijk dan eerst even hier naar.

  

Mijn camera stelt niet meer scherp

Je kunt de camera zo instellen, dat het scherpstellen automatisch gebeurt of dat je dit handmatig wilt doen. Meestal zit er ergens aan de zijkant van het AF knop 2objectief of op de body van je camera een knop die je herkent aan AF – MF.  Daarmee activeer je de functie van de automatische focus oftewel het scherpstellen.

Scherpstellen wordt op verschillende manieren geregeld maar deze functie moet niet worden verward met de scherpstelmethode en de scherpstelsensoren. Ook die zijn heel belangrijk maar worden op een andere plek in de camera bediend. Lees ook Hoe werkt de autofocus.

 

AF knop 1

Oplossing: 
Stelt je camera niet meer automatisch scherp dan is de kans groot dat de knop op MF (dus handmatig) staat. Is dat zo, zet ‘m dan op AF en het scherpstellen zal weer automatisch gebeuren.

 

 

 

In mijn foto is niet het onderwerp scherp 

In plaats van het onderwerp scherp is er een ander gebied in je foto scherp en dat was niet de bedoeling. De meeste camera’s hebben verschillende scherpstel AF panasonicmethodes. Je herkent ze in de zoeker aan gekleurde puntjes of vlakjes. Door zo’n sensor op het onderwerp, dat je scherp wilt hebben te richten, wordt daarop scherp gesteld. Sommige camera’s hebben uitgebreide scherpstelopties, wat het niet altijd gemakkelijk maakt om te kiezen welke optie het beste is. Voor de beginnende fotograaf is er vaak één die dan voor de hand ligt en dat is automatische scherpstellen en afhankelijk van het camera type kan dit bijvoorbeeld ook multi scherpstellen worden genoemd. 

Heb je voor deze instelling gekozen, dan bepaalt je camera het scherpstelpunt in je compositie en dat is meestal een object dat het dichts op de voorgrond is. Denk aan een vogel in een boom met daaromheen allemaal takken. Op de tak die het dichts bij is zal nu worden scherp gesteld. Het onderwerp ‘de vogel’ zal dan niet scherp zijn. Lees ook Hoe werkt de autofocus.

Oplossing: Kies een andere scherpstelmethode waarmee je zelf kunt bepalen waarop je scherp stelt. 

 

Mijn camera blijft continue focussen

Je wilt een foto maken, je drukt de onspanknop half in om scherp te stellen maar je camera blijft continue focussen (vaak hoor je een zoemgeluid uit je objectief). Je krijgt het beeld maar niet op één punt scherp.  Om een goede focus te houden hebben de meeste camera’s de functie Enkelvoudig scherpstellen, (aangeduid met AF-S voor single), Continue scherpstellen AF nikon 2(aangeduid met AF-C voor continue) en bij sommige camera’s is er ook een optie waarbij de camera zelf kiest tussen die twee (aangeduid met AF-A). En bij Canon heet het OneShot, AI Focus en AI servo.AF canon 3

Met deze opties regel je het gedrag van autofocus. Voor de duidelijkheid: Dit is een andere functie dan de knop aan de zijkant van je objectief om de AF mee te activeren of de-activeren (hoewel het ook wel weer met elkaar te maken heeft).

Stel dat je een onderwerp met veel beweging wilt fotograferen, dan moet de AF anders reageren dan bij een onderwerp met weinig of geen beweging. En soms zal je merken dat je de ontspanknop niet volledig kunt indrukken. Er blijft dan vaak een gekleurd rondje ergens in de zoeker of op het display knipperen. Dat betekent dat de AF het onderwerp niet scherp heeft. Dit alles heeft met die instellingen te maken.

Staat je camera op AF-C dan kan het gebeuren dat de AF continue blijft focussen, je kunt de foto dan niet maken. Of dat je foto niet scherp is omdat je bij een bewegend onderwerp de camera op AF-S hebt ingesteld. 

Oplossing: De beste oplossing is, experimenteer en leer het gedrag van de verschillende opties. Zet de instelling bij stilstaande onderwerpen in principe op de AF-S (of AF-A als je die mogelijkheid hebt). Is er veel beweging ga dan aan de slag met AF-C (AI Focus voor Canon).  Lees ook Hoe werkt de autofocus.

 

Mijn foto’s hebben veel ruis en zijn ook niet scherp

ISO 1Meestal staat de ISO dan veel te hoog ingesteld. Dat kan komen doordat de instelling ISO automaat is gekozen of omdat je bent vergeten om een hoge ISO terug te zetten. Je komt er meestal achter zodra je de foto’s op de PC bekijkt.

Een hoge ISO maakt het mogelijk om je sluitertijd (=belichtingstijd) korter te maken, dus met weinig licht toch de foto te kunnen maken. Een bijkomend euvel is dat daardoor de ruis toeneemt en de scherpte minder is. De ISO op automaat zetten lijkt een goed alternatief maar dan bepaalt je camera hoe hoog die moet zijn. En dat is vaak hoger dan nodig. Kies er liever voor om zelf de hoogte van de ISO te bepalen. In sommige camera’s kun je ook een maximale grens instellen, bijvoorbeeld automatisch tot ISO 800 en daarboven bepaal jij het weer. Da’s ook een handige optie.

Oplossing: Merk je dat je sluitertijd heel kort is (en dat valt extra op wanneer het licht niet optimaal is) of zie je dat je foto’s veel ruis hebben (da’s meestal dan achteraf), check je ISO-instelling. Meestal staat ‘ie dan te hoog of op de ISO automaat. Lees ook Hoe belangrijk zijn de iso instellingen.

 

Foto’s zijn veel te licht of veel te donker

Je ziet op de foto dat de belichting van de foto niet klopt. Da’s raar want je hebt een juiste diafragma en/of sluitertijdwaarde gekozen er was licht zat. 

lichtmeterMeestal moet je het dan zoeken in de instelling van de belichtingscompensatie. Door de plussen of te minnen (bijvoorbeeld +1 of -1) regel je met deze functie of je je foto iets lichter of juist wat donkerder wilt maken. En misschien heb je dat gedaan. Grote kans dat je bent vergeten om de belichtingscompensatie plusmin1weer terug te zetten op 0. Dat gebeurt namelijk niet automatisch, dus ook niet wanneer je de camera uitzet en daarna weer aan. Die instelling blijft staan in de waarde die je voor het laatst hebt gebruikt en geldt dus voor alle foto’s die je daarna gaat maken.

Lees ook Wat is belichtingscompensate en Hoe werkt het histogram 

Oplossing: Het is heel simpel, zet de belichtingscompensatie op 0.

  

De kleuren van mijn foto’s kloppen niet

Zonlicht bestaat uit ander licht dan gloeilampen of TL licht en ook bij bewolkt weer is het licht anders. Als hiermee geen rekening wordt gehouden dat ontstaat er kleurzweem. Over licht en kleuren valt heel veel te leren maar nu beperk ik het tot de witbalans instelling die in elke digitale camera is te vinden. 

WB 1Zie je dat de kleuren van je foto’s niet kloppen, dan zou het zomaar kunnen dat de witbalans verkeerd staat ingesteld. Er is dan een instelling gekozen (bijvoorbeeld flitslicht) terwijl je buiten aan het fotograferen bent (bijvoorbeeld met zonlicht). Is dat geval zal je foto veel te blauw zijn (blauwzweem). Da’s vervelend en zeker als je in JPG fotografeert ipv in RAW, want dat is bijna niet meer te herstellen in een foto bewerkingsprogramma.

Oplossing: Zet je witbalans op AWB (=automatische witbalans) en laat het verder aan je camera over. In de meeste lichtsituaties komt het dan goed. Hier zal niet iedereen het mee eens zijn maar voor de beginnende fotograaf is dit wel aan te raden. Omdat je in het begin aan veel instellingen moet denken, is de kans groot dat je vergeet om de witbalans aan te passen met alle gevolgen van dien. Lees ook Hoe werkt het histogram

 

 

Alles is zwart en niets werkt

Je zet je camera aan het display wordt geactiveerd maar er gebeurt verder niks en alles blijft zwart. Hoe vreemd is dat. De accu is volledig opgeladen. Soms is het een kleinigheid dat heel Lensdop 1snel over het hoofd wordt gezien. De lensdop sluit alle lichtinval af dus als je je camera aanzet en dat ding zit er nog op dan kan er geen licht worden gemeten en blijft alles zwart. 

Oplossing: Kijk of de beschermkap nog op je objectief zit. Zoja, haal ‘m eraf en je camera komt weer tot leven.

 

 

 

 

Heb je meer vragen of wil je meer leren zodat jij de baas over je camera bent in plaats van andersom volg dan de basiscursus fotograferen waar we de belangrijkste instellingen, functies en knoppen van de camera uitvoerig behandelen.